Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 21°C
Az Bulutlu
İstanbul
21°C
Az Bulutlu
Per 21°C
Cum 21°C
Cts 21°C
Paz 21°C

Guantánamo Körfezi hapishanesini kapatmanın karanlık gerçeği

A+
A-
21.01.2022
85
ABONE OL

Kareen J. Greenberg

20 yıldan fazla bir süre geçti ve Kötü muamele ve adaletsizliğin Amerikan açık deniz sembolü, Küba’nın Guantánamo Körfezi’ndeki hapishane hala açık. Aslında, 2021 sona ererken, ilk gününden beri bu azılı hapishane kompleksini ele alan New York Times muhabiri Carol Rosenberg, Pentagon’un o deniz üssünde yepyeni bir prefabrik adliye binası inşa etme planlarını bildirdi. Terörle mücadele tutuklularının kalan dört duruşmasını düzenlemek için ikinci, daha da gizli bir tesis olarak hizmet etmesi amaçlanıyor ve “2023’te bir ara” hazır olması planlanıyor.

Guantánamo’ya yakın mı? Görünüşe göre yakında değil. Bu yeni inşaatın maliyeti sadece 4 milyon dolar, 6 milyar dolara kıyasla nispeten küçük bir meblağ ve bir muhbirin tahminine göre gözaltı ve duruşma operasyonlarının 2019’a kadar talep ettiği sayılıyor..

Özellikle, o gizli mahkeme salonunun inşası hakkındaki haberler, gözaltı tesisinin 20. Planları, önerilen yapının dünyanın en azılı esir kampını kapatma sürecine gerçekten katkıda bulunacağını öne sürüyor. Guantánamo’da şu anda 12’si askeri komisyon sistemi altında tutulan 39 tutuklu bulunuyor; 18’i, uzun süredir herhangi bir ücret talep edilmeden tutulan, şimdi resmi olarak, onlara sahip olmayı kabul eden seçilmiş ülkelere serbest bırakılmak üzere temizlendi (bu, gerçekten serbest bırakılacakları anlamına gelmez); ve dokuzu, aynı zamanda hiç ücretlendirilmedi, sadece böyle bir izin bekliyorlar.

Bir yerine iki mahkeme salonuyla, duruşmalara en az bir yıldan fazla bir süre kala, teorik olarak ardışık olarak değil, aynı anda gerçekleşebiliyor. Ne yazık ki, mahkeme salonu sayısının daha hızlı bir sonuç üzerinde herhangi bir etkisi olacağını hayal etmek zor. İşkence Mağdurları Merkezi’nin Washington direktörü Scott Roehm’in geçtiğimiz günlerde Daily Beast’esöylediği gibi , “Komisyonların başarısız olduğu konusunda bir fikir birliği var – ancak mahkeme salonu eksikliği nedeniyle başarısız olmadılar.”

Bunu, 20 yıl içinde, her ikisi de 2008’de olmak üzere orada sadece iki denemenin tamamlandığı bir tür kayıt olarak düşünün. Her ikisi de mahkumiyete yol açtı, bunlardan biri daha sonra bozuldu– bunlardan biri hala temyizde. Bu paltry kaydı, guantánamo’nun sonsuza dek gerçekliğinin bir başka işaretidir, ne küçük uçlar ve tucks ne de büyük değişiklikler, üç başkanlık ve dördüncünün başlangıcı üzerinde inatçı olduğu kanıtlanmış bir durum için kozmetik giyinmekten başka bir şey kanıtlamamıştır.

Son zamanlarda, özellikle ABD’nin Afganistan’dan ayrılmasının son fiyaskosu göz önüne alındığında, hapishanenin kapatılmasının şart olduğu konusunda giderek artan bir fikir birliği var. Senatör Dianne Feinstein’in (D-CA) Lawfare’de yazdığı gibi, tüm Amerikan adaletsizliğinin açık deniz sembolünün 20. Ama şimdi ABD’nin Afganistan savaşı sona erdi, Guantánamo’nun kapılarını kesin olarak kapatmanın zamanı geldi.” Aynı gün Senato katında Senatör Dick Durbin (D-IL) de kapatma çağrısında bulunarak, esir kampını “teröristleri sorumlu tutmamamızın ve hizmet üyelerimizin fedakarlıklarını onurlandırmadaki başarısızlığımızın bir sembolü” olarak nitelendirdi. Bu başarısızlıklar başka bir nesle aktarılmamalı – Biden Yönetimi ile sona ermelidir.”

Ama kapatma çağrısı başka bir şey, hapishaneyi kapatmak başka bir şey.

Kapanışın Zorlukları

Yaygın olarak, Guantánamo’nun kapanması, diğerleri gibi benim de yıllardır önerdiğim bir dizi pratik adımı içeren bir dizi pratik adımı içeren olarak öngörülmektedir. En son öneri, Pennsylvania Üniversitesi Etik ve Hukukun Üstünlüğü Merkezi’nden geliyor ve bu tesisi tamamen kapatmayı amaçlayan 13 adımlık bir süreci özetledi. Bu, askeri komisyonlarda kalan davaların çözülmesini (10’u hala yargılanıyor, ikisi zaten hüküm giymiş), süresiz gözaltında tutulan geri kalan 27 mahkumun cezaevini ise suçsuz yere boşaltmayı gerektiriyor.

Askeri komisyonlarla başlayalım. 2023 yılında tamamlanmasına neredeyse iki yıl kalmış olan yeni mahkeme salonunun dava sürecini “hızlandırması” amaçlanıyor. Yine de, son 20 yılda, çoğu savunma anlaşmaları nedeniyle sadece sekiz mahkumiyet oldu. O zamandan beri üçü bozuldu ve üçü de hala temyizde. Başka bir deyişle, toptan satış başarısızlığının şaşırtıcı bir resminden bahsediyoruz.

Doğru, şu anda bekleyen dört duruşma için düzinelerce duruşma öncesi duruşma yapıldı. Ama duruşma öncesi duruşmalar başka bir şey, başka bir duruşma. En inanılmazı, sözde 11 Eylül komplocularının davaları hala başlamadı.

Ve bunların çözüme giden bir yol bulabileceğine dair çok az umut var. Yeni başlayanlar için, yargılanacak kişiler Küba’ya getirilmeden önce CIA kara sahalarında işkence gördü ve davalarıyla ilgili kanıt ve ifadelerin çoğu büyük ölçüde bu tür işkence uygulamalarından türetildi. Çözüme rağmen, bu tür davaların adalete nasıl yol açacağını hayal etmek neredeyse imkansızdır.

Guantánamo’dan Nasıl (Değil) Çıkılır

Nispeten yakın gelecekte askeri komisyonları nihayet çözmenin en az iki yolu önerildi. İnsan hakları avukatı ve askeri komisyonlar savunma avukatı Michel Paradis bunları yakın zamanda bir Lawfare podcast’ine koydu. Bunlardan biri, hükümetin idam cezasını masadan kaldırıp savunma anlaşmalarına kapı açması olacaktır. Çok sayıda uzman bu yolu ileriye doğru destekledi. 11 Eylül kurbanlarının aile üyelerinden oluşan 11 Eylül Barışçıl Yarınlar Aileleri’nin başkanı Colleen Kelly de senato yargı komitesi önünde ifade verdiği gibi bu seçeneğe destek verdi. Paradis, bir diğer seçeneğin de davaları ABD’ deki federal mahkemelere taşımak olacağına işaret etti. Ne yazık ki, guantánamo tutuklularının on yıldan uzun süredir yürürlükte olan bu ülkeye getirilmesine yönelik kongre yasağı göz önüne alındığında, bu pek olası bir olasılık değil.

2010 yılında, böyle bir tutuklu gerçekten federal mahkemede yargılandı. O zaman Başsavcı Eric Holder’ın fikri buydu – bir ön hazırlık olarak, diğer davaları federal mahkemelere getirmeyi umuyordu – ve doğru olandı. Söz konusu dava, 1998 yılında 224 kişinin ölümüne yol açan elçilik bombalama olaylarına karışmakla suçlanan Ahmed Ghailani’ye aitti. Guantánamo’da tutulan diğerleri gibi, cia’in kara sahasında işkence görmüş, duruşmada dışlanan kanıtlar. Sonunda 285 suçlamanın 284’lerinden beraat etti. Yine de dava karara bağlandı ve bu son suçlamayla Kentucky’deki federal bir cezaevinde ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Guantánamo quagmire’ın diğer tarafında, Carol Rosenberg’in başlangıçta “sonsuza dek mahkumlar” olarak adlandırdığı, asla suçlanmayacak tutuklular var. Bunlardan 18’i cezaevinin Periyodik İnceleme Kurulu tarafından serbest bırakılmak üzere aklandı. Ancak, sonsuza dek tutuklu olanların hapishaneden gerçekten çıkmaları, diğer ülkelerle diplomatik düzenlemelere bağlıdır.

Bugüne kadar, bu tür tutuklular Avrupa, Orta Asya, Orta Doğu ve Afrika’da en az 60 ülkeye gitti. Bunların en az 150’si vatandaşı oldukları ülkeler dışında ülkelere gönderildi. Bu transferler, Donald Trump’ın başkanlığı sırasında kapatılan ve bugün de öyle kalan Dışişleri Bakanlığı’nın Guantánamo kapatma ofisi için özel elçi tarafından düzenlendi. Yeniden açmak, Guantánamo’yu sonsuza dek tutuklularından boşaltmak için gerekli bir adımdır.

Ne yazık ki, büyük olasılıkla kapanma topunun sonsuz bir şekilde yoldan aşağı tekme atması için yeni yollar keşfedilecektir. Tutukluların birçoğu adına insan hakları avukatı olarak çalışan avukat Tom Wilner’ın, hapishanenin 20.

Bu arada, henüz ücretlendirilmeyen ancak transfer için yetkilendirilenler söz konusu olduğunda, bu tür sürümlerin yakın zamanda gerçekleşeceğinin garantisi yoktur.

Daha Uzun Miras

ABD’nin yarattığı yasal çıkmazda, aslında Guantanamo’yu kapatmanın kolay bir çözümü yoktur.

Biden yönetiminin hapishaneyi kapatmak için acil ve agresif bir strateji uygulayabilecek kapasitede olmasına rağmen, ortaya çıkardığı dehşetin gelecekte de devam etmesinin garanti olduğunu da belirtmekte fayda var. Başkan Barack Obama’nın ilk kapanış özel elçisi Daniel Fried geçtiğimiz günlerde Guardian’a verdiği de itirafla, “Guantánamo’nun asla ortadan kaldırmayacak bazı sorunları var.” dedi.

Bir kere, Amerikan hukuk sisteminin bu tür mahkumları açıkta veya açık denizde yargılayamamasının onyıllarca süreksizliği, ülkenin yargı sisteminin sivil ve askeri yeterliliğinin yanı sıra Kongre’nin bu sisteme meşru uygulanabilir alternatifler yaratma yeteneğinde bir leke bıraktı. Guantánamo Körfezi’nde gözaltında olduğu iddia edilen 11 Eylül saldırı işbirlikçilerini bile herhangi bir mahkemeye getirememek, yirmi birinci yüzyılda amerikan adaletinin bu tür inanılmaz derecede önemli davalarla başa çıkamayacağı mesajını veriyor.

Ve dünyanın başka bir yerine nakledilen tutuklular söz konusu olduğunda, hikaye daha az acımasız değildir. Guardian’ın bildirdiği gibi, üçüncü ülkelere gönderilenler düzenli olarak daha fazla yoksunluk, zulüm, hapis veya işkence biçimleriyle karşılaştılar. Genellikle ev sahibi ülkelerin dilinde eğitimsiz, seyahat kağıtlarını reddetti ve Guantánamo geçmişleri nedeniyle damgalandı, “serbest bırakılan” tutuklular, Washington Post’un özetlediğini, “Guantánamo’dan sonraki yaşamın kendi hapishane türü olduğunu” buldu.

Kendi ülkesi Yemen yerine Sırbistan’a nakledilen tutuklu Mansoor Adayfi, “Guantánamo 2.0” olarak atıfta bulunarak burada Bizi Unutmaadlı kitabında hapishane sonrası yaşamın korkunç koşullarını anlattı. Geçenlerde Intercept’den Cora Currier’e söylediği gibi, “Serbest bırakıldım, gözaltına alındım, dövüldüm, tutuklandım ve arkadaşlarımı taciz ettiler, sorguya çektiler.” Ve bu, tabii ki, o ada hapishanesindeki birçok mahkum gibi, düzenli olarak dövülmüş, zorla beslenmiş ve oradayken hücre hapsinde tutulmuş.

Böyle bir bağlamda, tamamen yeni bir mahkeme salonu planı yeni bir önem taşıyor.

Mahkeme Salonu, O Zaman ve Şimdi

Guantánamo’nun en başından beri, Küba adasındaki ABD üssündeki adliye binası, hapishanenin intikamının açık bir sembolü olarak hizmet etti.

Terörle mücadele gözaltı kampının ilk günlerinde, en kötü yer: Guantanamo’nun İlk 100 Günüadlı kitabımda anlattığım gibi, o zaman oradaki deniz üs komutanı olan Yüzbaşı Bob Buehn, kendisine uçak yüküyle gelen tutukluları yargılamak için mahkeme salonu inşa etmek için uygun bir arazi bulma görevini verdi. Bunu yapmayı görev olarak kabul etti, sadece iktidardaki hiç kimsenin bunu hapishanenin hedefi olarak gördüğünü ve yakın zamanda böyle bir planın gerçekleşmeyeceğini çabucak kavradı.

Açıldığı sırada o gözaltı tesisinin komutanı olan Tümgeneral Michael Lehnert’in de bana hatırlattığı gibi, ilk görev “istihbarat toplama” ile ilgiliydi, yargılamayla değil. Buna göre, iki yıl sonra tutuklular için ve daha sonra sadece birkaçı için duruşmalar bile başladı.

Başlangıçta, bu işlemler güvenlik ve gizliliği sağlamak için inşa edilmiş penceresiz bir odada, amacına göre çok küçük bir odada gerçekleşti. Askeri komisyonların resmi bir versiyonu Kongre tarafından 2006 Askeri Komisyonlar Yasası’ndayetkilendirildikten sonra, gizli bir ortam olması amaçlanan özenle “güvenli” bir oda olan son teknoloji ürünü bir SCIF (hassas bölmeli bilgi tesisi) içeren yeni bir tesis inşa edildi. Ancak, o odanın altında zehirli bir çöplük olması çirkin bir ironiydi, avukatlar ve hayal edebileceğiniz diğerleri için tüm tehlikeler vardı. Bazen hepsi kelimenin tam anlamıyla geçmişin çevresel kabahatlerini koklayarak, yeni mahkeme salonu kendi zehirli bir yolunda ilerledi, bir şekilde yargılanmayı bekleyen davaların merkezinde yatan işkencenin çıkardığı bilgilerden kaçınmaya çalıştı.

Şimdi, yeni bir bina artıyor, hatta sanıkların Amerikan elinde maruz kaldıkları işkencenin bastırılmasının yanı sıra gizlilik için daha da fazla evlendi. Carol Rosenberg’in bildirdiğigibi , “mevcut savaş mahkemesi odası” en azından izleyicilere izin verdiğinden, daha fazla gizlilikle sarılacak. Yenisi olmayacak. Rosenberg’ in bildirdiğine göre, “Sadece gizli izni olan insanlar, istihbarat topluluğu üyeleri ve özel olarak temizlenmiş gardiyanlar ve avukatlar gibi, yeni odaya girebilecekler.” Kurbanların aile üyeleri de dahil olmak üzere gözlemciler video akışıyla izlemek zorunda kalacak.

On beş yıl önce, mevcut mahkeme salonu için planlar getirildiğinde, ACLU senatörlerden adliye binasının inşası için fonları engellemelerini istedi ve “Guantánamo Körfezi’nde ayrıntılı, kalıcı bir adliye kompleksine gerek olmadığını” savundu… Başkan Bush bile Guantánamo Körfezi’ndeki tutuklu sayısını önemli ölçüde azaltmak ve sonunda kapatmakla ilgilendiğini ifade etti.” O zamandan beri bu kadar az ilerleme kaydedilmiş olması dikkat çekici.

Eski komutan Bob Buehn’in uzun zaman önce herhangi bir deneme için iştahsızlık olarak keşfettiği şey, zaman içinde guantánamo’nun en kötüsünü sürdürmeye yardımcı olan sonsuz gecikmelerden oluşan bir “deneme” sistemine dönüştü ve şimdi küresel olarak kötü şöhretli esir kampının ömrünü sonsuza dek uzattı.

Başkan Obama’nın Guantánamo’yu kapatma özel elçisi olarak görev yapan Lee Wolosky’nin bu hapishanenin. “Sonsuza dek sürecek savaşların bu kalıntısını emekliye ayıracak” diyerek sözlerini noktaladı.

Ülke onun sözlerine kesin olarak kulak vermek için iyi olacaktır ve bu yüzden adalet, edep ve hukukun üstünlüğü normlarını ihlal eden bir Amerikan kurumunun.

Kaynak:alternet.org

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.